Iruñeak pilota izango du ardatz azaroaren 12an, Euskal Pilotaren Nazioarteko lehen Kongresuarekin. Hitzordua Labrit pilotalekuan izango da, eta pilotaren etorkizunaren inguruan nazioarteko ahotsekin eta hainbat ezagutza arlotako pertsonalitateekin hitz egiteko aukera emango du. Biltzarra sei eztabaida-mahairen inguruan antolatuko da, eta mahai bakoitza eremu jakin bati lotuta egongo da, baina horietan pilota izango da ardatz nagusia. Horrela, osasuna eta teknologia landuko dira pilotaren inguruan, hezkuntzaren inguruan, tradizioaren inguruan, emakumeek kirol honetan duten presentziaren inguruan eta komunikabideek euskal pilotaren hedapenean eta ezagutzan jokatzen duten paperaren inguruan.
Joseba Asiron Saez Iruñeko alkateak eta Andrea Lusarreta Monreal Nafarroako Euskal Pilota Federazioko presidenteak eman dituzte kongresuaren azken datuak. Biltzarrera joan nahi dutenek izena eman dezakete congresopelotavasca.com webgunearen bidez. Sarrera doakoa da.
Biltzarra goizeko bederatzietan hasi eta arratsaldeko bostak arte luzatuko da, eta pilotarekin era batera edo bestera lotutako dozenaka pertsona bilduko ditu Labrit pilotalekuan. Lehenengo hitzordua “Osasuna, teknika eta teknologia pilotan” mahai-ingurua izango da. Raquel Micó Sanchezek moderatuta, Egoitz Carrión prestatzaile fisiko eta kirol entrenatzaileak, Mikel Izquierdo Nafarroako Unibertsitate Publikoko katedradun eta Navarrabiomedeko E-FIT taldeko ikertzaile nagusiak eta Oscar Insausti pilotari ohi eta FEPVko kirol zuzendariak hartuko dute parte. Bertan, hainbat gai jorratuko dira, hala nola errendimenduaren ikuspegi mediko-deportiboa, kirolarien prestakuntza fisiko eta psikologikoa eta materialen, erreminten eta ekipamenduaren berrikuntza.
Lehen mintzaldi hauen ondoren, euskal pilota hezkuntza sisteman integratzeari, pilotaren balio hezitzaileei edo adin goiztiarretan pilota praktikatzeari helduko zaio, Santiago Lesmesek moderatuko duen “Hezkuntza, pilotaren etorkizuna” mahaian. Bertan izango dira Evelin Murgui, Euskal Ikasketetan doktorea eta Commission Xare eta Frantziako Euskal Pilota Federazioko batzorde exekutiboko kidea; Oidui Usabiaga, Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren Zientzietako lizentziaduna eta Filosofia eta Hezkuntza Zientzietako doktorea Euskal Herriko Unibertsitatean; eta Yannick Hernández, Hezkuntza eta Prestakuntza Zientzietako irakaslea Université Bordeaux Montaignen.
Goiza “Joko zuzenak, tradizioak eta ondare immateriala” mahai-inguruarekin amaituko da. Bertan, pilotaren ondare-balioa, joko zuzenen garrantzia eta pilotak espazio publikoetan eta hirigintzan duen eragina aztertuko dira. Mahai horretan izango dira Angel Morua arkitektoa, hirigilea eta Pueblako (Mexiko) Anáhuac Unibertsitateko Arkitektura eta Diseinu Eskolako hiri-berrikuntzako eta kultura-ondareko proiektuekin lotutako profesionala eta Pilota Jokoen Nazioarteko Federazioko ordezkari bat. Gaizka Arangurenek moderatuko du mahaia.
Emakumeak pilotan eta komunikabideetan
Bazkariaren eta pilota partidaren ondoren, mahai-inguruek arratsaldez jarraituko dute “Emakumeak pilotan” lanarekin. Topaketa honetan, emakumeak euskal pilotan duen egoera eta kirol honetan eta oinarrizko kirolean duen eginkizunaren bilakaera aztertuko dira. Mahaian, Olatz Gonzalezek moderatuta, Andrea Lusarreta Monreal Nafarroako Euskal Pilota Federazioko presidentea, Chus López Espainiako Federazioko presidenteordea eta Emakumea eta Pilota programaren arduraduna eta Uxue Fernández Euskal Herriko Unibertsitateko doktorea izango dira.
Pilotaren inguruko emakume ahotsen topaketa honen ondoren, komunikabideek kirol honen hedapenean duten papera aztertuko da. “Komunikabideak eta pilota jokoak” mahaiak pilotaren pertzepzio soziala eta hedabideetan duen presentzia izango ditu ardatz. Pilotan espezializatutako Javier Laquidain, Elena Azpeitia eta Luis Guinea kazetariek eta Mikel Idoate pilotari ohi eta kirol komentaristak hartuko dute parte.
Seigarren eta azken mahaiaren izenburua “Historias que rompen moldes” da, eta Jose Maria Echeverria pilotari ohi, entrenatzaile eta ikertzaile nafarrari emango dio ahotsa.
Kongresuaren amaieran aurreskuaren inguruko performance sinfoniko bat estreinatuko da. Suakairen sorkuntzak aurreskua birsortzen du taldearen interpretazio neomusikalaren arabera, iraganari ohore eginez etorkizunari begira. Hamar bat musikarik hartuko dute parte, instrumentu klasikoak, tradizionalak eta dantza barne.
Pintxo pilotazaleen lehiaketa gastronomikoa
Euskal Pilotaren Nazioarteko Kongresuarekin bat eginez, azaroaren 6tik 15era, gastronomia-lehiaketa bat egingo da Iruñean, non ostalaritza-establezimenduek pilota itxurako pintxoak eskainiko dituzten eskuekin gozatzeko. Lehiaketak “Pilota zure esku/Pelota en mano” izena du, eta hainbat kategoria izango ditu, hala nola pintxo klasikoa eta pintxo sortzaileak.
Gainera, kongresuaren aurreko egunetan, bidaia-agente talde bat eta kazetari talde bat Iruñera joango dira, Euskal Pilotaren Munduko Hiriburuaren inguruan hiriak duen apustua ezagutzera. Madrildik, Bartzelonatik eta Frantziatik etorriko dira. Horiei guztiei programa bat eskainiko zaie, hiriburuko euskal pilotaren historiari buruzko bisitak edo pilota profesionaleko partidak eta ibilbide gastronomiko bat barne hartzen dituena.
IRUHBI proiektua
Euskal Pilotaren Nazioarteko Biltzarra IRUHBI Pilota ekimenaren barruan kokatzen da, Iruñeko Udalak, Biarritzeko Udalak, Uharteko Udalak, Nafarroako Euskal Pilota Federazioak, Iparraldeko Pilota Batzordeak eta Biarritz Athletic Clubek gidatutako mugaz gaindiko proiektu europarra.
Ekimenak 3.602.895,50 euroko aurrekontua du, eta horietatik 624.325,77 euro Iruñeko Udalari dagozkio. Zenbateko horren % 65 EGEF funtsek finantzatzen dute, POCTEFA 2021-2027 Europako programaren bidez. IRUHBI Pilotak euskal pilotaren ondareari balioa eman nahi dio kultura, kirol eta turismo ikuspegitik, mugaren bi aldeetako lurraldeen arteko lankidetza indartuz. Biltzarra antolatzea 135.000 euroko kostua du, eta horietatik % 65 EGEF funtsetatik dator.